Zagadnienie celu i zaprogramowania przy rachunku prawdopodobieństwa

Możliwe, że u człowieka zasadniczy rachunek prawdopodobieństwa, tj. odpowiedź na pytanie: ,, zwyciężę lub zostanę zwyciężony”, w większej mierze niż w świecie zwierzęcym zależy od uwarunkowań środowiskowych: przede wszystkim odgrywają tu rolę środowisko społeczne i utrwalone postawy z dzieciństwa.

Z rachunkiem prawdopodobieństwa wiąże się zagadnienie celu czy zaprogramowania. Gdy cel jest wyraźny, rachunek ten nastawia się na zwycięstwo. Cel jest bowiem tak ważny, że musi się zwyciężyć: tak się przynajmniej zakłada, wynik walki może bowiem być odmienny. Każdy cel rozszerza czasoprzestrzeń ustroju, aktualna sytuacja staje się mniej istotna wobec tego, co stawiamy sobie jako punkt, do którego musimy dotrzeć. Jasno postawiony cel właściwie niweczy sytuację ucieczkową, dążenie bowiem do celu jest silniejsze niż lęk wyzwolony przez sytuację zagrożenia. W świecie zwierzęcym obserwuje się „bohaterskie” nieraz zachowanie, gdy zwierzę ryzykuje swe życie dla ratowania potomstwa lub obrony swego terytorium (gniazda). Najczęściej tym mobilizującym do odwagi celem jest prawo zachowania życia gatunku. Sięga ono dalej niż kres indywidualnego życia i wobec niego maleje groza śmierci (utrata życia indywidualnego).

Człowiek też ryzykuje własne życie dla obrony prawa zachowania życia gatunku. Tyle że u człowieka przybiera ono bardziej różnorodne formy niż w świecie zwierzęcym. Człowiek naraża więc życie dla obrony potomstwa, dla obrony grupy społecznej, z którą jest związany, dla wartości ideologicznych i kulturowych. Prawo zachowania życia gatunku ma charakter transcendentny w dosłownym tego pojęcia znaczeniu, wykracza bowiem poza indywidualne życie. Możliwości abstrakcyjne umysłu ludzkiego stwarzają u człowieka swoiste warunki tworzenia odległych celów, nie związanych z aktualną, konkretną sytuacją. Tendencje transcendentne są więc cechą człowieka i wynikają z jego możliwości abstrakcyjnych, tj. zdolności oderwania się od konkretnej sytuacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>