Układy samokontrolujące

Cechą układów smokontrolujących zarówno technicznych, jak biologicznych jest sprzężenie zwrotne: pozwala ono na kontrolowanie własnej aktywności, gdyż część informacji wysłanych z układu na zewnątrz trafia do niego z powrotem, dostarczając wiadomości o tym, jak rozkaz (informacje wychodzące) został wykonany: zależnie od tych informacji zwrotnych modyfikuje się plan aktywności układu.

W ustroju zwierzęcym i ludzkim istnieje bardzo wiele różnorodnych mechanizmów samokontrolujących: jednym z lepiej poznanych jest układ samokontrolujący aparatu ruchowego. Z komórek rogów przednich rdzenia biegną rozkazy (informacje) do mięśni, jednocześnie jednak biegnie strumień informacji w kierunku przeciwnym, od mięśni do rdzenia, zawiadamiający o tym, jak rozkaz został wykonany, i modelujący plan aktywności (strukturę czynnościową) komórek rogów przednich bądź wyżej położonych ośrodków komórek ruchowych (np. móżdżku). Uszkodzenie tych dróg zwrotnych prowadzi do poważnych zaburzeń ruchowych. Ta samokontrola aparatu ruchowego rozgrywa się oczywiście poniżej progu świadomości, ale właściwie można by ją traktować jako swoiste sumienie naszego ruchu.

Do świadomości naszej docierają prawdopodobnie tylko te aktywności samokontrolujące, które wymagają zaangażowania całego układu nerwowego. Na przykład idąc ulicą stawiamy kroki bez udziału naszej świadomości, nawet omijamy jakieś przeszkody nie zdając sobie z tego sprawy, stale korygujemy nasz chód pod wpływem różnego rodzaju informacji zwrotnych płynących z mięśni, ścięgien, stawów, aparatu równowagi, oczu: dopiero potknięcie aktywuje naszą świadomość, zaczynamy kontrolować świadomie nasz sposób chodzenia. W czasie wspinaczki wysokogórskiej każdy krok jest pod świadomą kontrolą. Również ucząc się chodzić w dzieciństwie kontrolowaliśmy każdy nasz ruch: stopniowo czynność chodzenia ulegała automatyzacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>