Sztywność – dalszy opis

Człowiek w lęku nie może patrzeć na otaczający go świat inaczej jak w sposób lękowy. Obraz świata się usztywnia. Normalnie oscyluje on w zależności od zmian kolorytu uczucio- wo-nastrojowego. Pod wpływem lęku człowiek nie dostrzega zmienności obrazu świata, zmienności, która jest cechą wszelkiego życia. Wszystko jakby zastyga w jednym grymasie. Jest grymas budzący trwogę i nienawiść. Obraz świata ulega kary katu ryzacj i: odnosi się to szczególnie do świata społecznego, który zresztą stanowi istotę naszego świata. Przypominają się karykatury, mające pozornie ośmieszyć i pomniejszyć wroga, a w gruncie rzeczy wyrażające przed nim lęk.

Lęk wywołuje znieruchomienie otaczającego świata, zastyga on w wyrazie groźby, „oblicze” świata jest straszne, wykrzywione, przerażające. Ruch jest oznaką życia, prawdopodobnie nie tylko dla człowieka, lecz także dla zwierząt: świat znieruchomiały jest światem bez życia, martwym, jest przedmiotem, a nie podmiotem. Dlatego w lęku tak trudno podejść podmiotowo, tzn. w płaszczyźnie poziomej, do zagrażającego nam przedmiotu, trudno wczuć się w niego i go zrozumieć. Stosunek do świata staje się przedmiotowy, nie obchodzi nas, co nasz wróg przeżywa, chcemy go tylko zniszczyć, gdyż inaczej on nas zniszczy. Gdy jest wyraźnie od nas silniejszy, pozostaje tylko ucieczka.

Uprzedmiotowienie świata sprawia, że nasz stosunek do niego staje się manipulacyjny – trzeba na niego tak oddziaływać, by nam nie szkodził, doprowadzić do tego, by jak pokonany wróg podniósł do góry ręce. Uczucie skrępowania i obezwładnienia, które przeżywa się w lęku, przerzuca się w ten sposób na wroga. Zwycięstwo polega bowiem na tym, że nękający nas lęk zostaje przekazany wrogowi, sytuacja się odwraca, teraz on boi się nas.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>