Szatan

Przykładem, jakim przemianom ulegają symbole lęku i jak odzwierciedlają się w nich bardziej ogólne tendencje światopoglądowe i artystyczne, są metamorfozy postaci Szatana. Budziła ona przeciwstawne uczucia: obawę połączoną z szacunkiem wobec jego potęgi, pokusę – ukrytą nieraz w lęku przed złem. Nazwanie bowiem kogoś demonicznym określa nie tylko ujemne cechy tej osoby, lecz przydaje jej również złowrogiego blasku.

Szatan w pierwszych wiekach chrześcijaństwa zachował jeszcze dostojeństwo kształtu i tragizm postaci zbuntowanego anioła.28 W greckim tekście Nowego Testamentu diabeł to Ho diabolos (oskarżyciel, oszczerca, podżegacz). W jęzku staro- greckim rodzajnik Ho przydany do imienia określał ważność i rangę społeczną, odpowiadał określeniu „pan”, tak więc Ho diabolos to demon, do którego odnoszono się z szacunkiem należnym wielkim panom.29

Rola Szatana była zawsze dwuznaczna, gdyż jako rzecznik zła w ostateczności służy dobru. Jest bowiem symbolem zarówno zakazanych pokus, jak i mąk piekielnych za przekroczenie nakazów moralnych, a także głosicielem przestrogi i narzędziem kary. Stwierdza to Mefistofeles w Fauście Goethego, mówiąc:

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>