Sfera estetyczna, etyczna i religijna

Sfera estetyczna opiera się na wyborze między przyjemnym a przykrym. To, co jest piękne, pociąga, jest przyjemne. To, co brzydkie, odpycha, jest wstrętne i przykre. Jest to wybór uczuciowy, przeważnie niezależny od przesłanek racjonalnych i aktów wolicjonalnych. Nie można ani siebie, ani nikogo zmusić, by coś się podobało, i nie można logicznie udowodnić, że coś jest piękne, trzeba to po prostu odczuć. Dlatego sfera estetyczna odpowiadałaby pierwszej fazie metabolizmu informacyjnego.

Cechą sfery estetycznej jest to, że przeżycia są tu krótkotrwałe, szybko przychodzi znużenie, nuda. Podejście estetyczne do życia wymaga intymnego z nim kontaktu, trzeba zespolić się emocjonalnie z otaczającym światem. Takie zespolenie nie może jednak trwać długo, gdyż życie jest zmienne. To, co przed chwilą przyciągało, za chwilę może odpychać.

W sferze etycznej istotą jest prawo moralne, zakon w religii Starego Testamentu. Tutaj najważniejsze jest, by postępować zgodnie z literą prawa. Przyciąga to, co jest zgodne, a odpycha to, co sprzeczne (grzech). Człowiek się już nie liczy, liczą się tylko zakazy i nakazy. Człowiek musi się im podporządkować, traci swoją swobodę i wolność, a tym samym swoją indywidualność. Zamienia się w normę etyczną. Sfera ta odpowiadałaby drugiej fazie metabolizmu informacyjnego, w której nieraz trzeba przyjąć postawę „pod” i podporządkować się normom istniejącym w otaczającym świecie.

W sferze religijnej dochodzi do scalenia obu poprzednich sfer i nadania im znacznie większej perspektywy. Przyciąganie nie ma charakteru chwilowego jak w sferze estetycznej, gdyż konkretność życia zastąpiona jest przez najwyższą abstrakcję, będącą jednocześnie konkretnością, przez Boga. Prawo, Zakon, nie jest czymś narzuconym z zewnątrz, lecz staje się prawem wewnętrznym. gdyż wypływa z miłości do Boga. W wielu religiach nie wolno wymienić imienia Boga, robić Jego wizerunków, człowiek nie może żyć po ujrzeniu oblicza Boga. Zespolenie z Bogiem jest bowiem równoznaczne ze śmiercią własnego ja.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>