Reakcje indywidualne – agresja

Przytoczone tu pokrótce społeczne sposoby tłumienia lęku odgrywają też rolę w życiu indywidualnym. Jednym z zasadniczych sposobów zwalczenia lęku lub jego przytłumienia jest dojście do punktu szczytowego jednej z zasadniczych postaw uczuciowych, tj. postawy „od” lub „do”. Szczytowym punktem postawy „od” jest mord, czyli maksymalna agresja. Agresja idzie w parze z lękiem, stanowi ona jednocześnie antidotum na lęk. W agresji bowiem człowiek wychodzi z lękowej pozycji zaszczucia i maksymalnego skurczenia się własnej czasoprzestrzeni, ze wściekłością i rozpaczą uderza w otaczający świat. Zniszczenie jakiegoś fragmentu tego świata przynosi mu ulgę i poczucie, że jest zwycięzcą, że jego przeznaczeniem jest nie tylko klęska.

Lęk należy do uczuć mieszczących się w postawie „od” i dlatego znacznie częściej występuje w nim agresja niż zachowanie charakterystyczne dla postawy „do”. W lęku jednak nie można osiągnąć szczytowego punktu postawy „od”, w lęku bowiem człowiek się cofa i ucieka, w końcu staje się prawie niczym, zerem. Zenit postawy „od” osiąga się w maksymalnym nasileniu agresji, tj. w mordzie. Dlatego też pod wpływem lęku często gorączkowo szuka się kozła ofiarnego, na którym można by ze spokojnym sumieniem wyładować własną agresję. Lęk rozładowuje też osiągnięcie szczytu postawy „do”, tj. akt seksualny. Zwykle w lęku punkt ten osiąga się bez przejścia pośredniej drogi miłości i dlatego w okresach zagrożenia nie obserwuje się przejawów miłości, ale raczej przejawy rozpusty.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>