Przyzwyczajenie i jego rola w redukcji lęku

W czasie wojny największe napięcie lękowe odczuwa się przed bezpośrednim zetknięciem z wrogiem, ale gdy już decyzja zapadnie, gdy rusza się do ataku, lęk maleje, niekiedy całkowicie znika, człowiek jest skoncentrowany na samym przebiegu walki: dążenie do osiągnięcia celu, wykonania rozkazu tak wypełnia psychikę żołnierza, iż często nie dostrzega on niebezpieczeństwa i mimo woli staje się nieraz bohaterem. Stwierdzenie nieuleczalnej choroby wywołuje u człowieka silną reakcję lękową, ale w miarę zbliżania się do kresu życia lęk maleje, coraz mniej myśli się o śmierci, często występuje przekształcenie struktury hierarchii wartości, sprawy dawniej ważne stają się mniej ważne lub nieistotne, nieraz pojawiają się cele sięgające poza kres życia, a więc metafizyczne, kulturowe itp. (człowiek myśli o tym, by zostawić po sobie jakieś wartości materialne czy duchowe, szuka pociechy w życiu religijnym itp.).

Ważną rolę w redukcji lęku odgrywa przyzwyczajenie. Sytuacje niebezpieczne, stale się powtarzające wywołują stopniowo coraz słabszą reakcję lękową, a w końcu przestają ją w ogóle wywoływać. Człowiek niejednokrotnie przestaje dostrzegać sytuację zagrożenia. Człowiek wychowany na wsi może początkowo odczuwać lęk przed wielkomiejskim ruchem ulicznym, z lękiem przechodzi przez jezdnię. Z czasem przestaje reagować lękowo na przejeżdżające pojazdy i zupełnie o tym zapomina, że ruch uliczny przedstawia jednak niebezpieczeństwo dla życia. Człowiek rozpoczynający pracę w górnictwie lub hutnictwie może na początku bać się grożących niebezpieczeństw, z czasem przestaje o nich w ogóle myśleć. Pierwsze ataki bombowe wywołują u ludności panikę, z upływem czasu lęk zmniejsza się, wybuchy bomb stają się zwykłym epizodem dnia. Może się nawet zdarzyć, że niepokój rodzi się wówczas, gdy nad miastem zalegnie cisza i w porach ataków bombowych nic się nie dzieje. Człowiek naszej cywilizacji na ogół bez lęku wsiada do samolotu czy samochodu i zupełnie nie bierze pod uwagę grożących w tych pojazdach niebezpieczeństw.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>