Przewlekłe czynniki lękotwórcze

Zbyt często powtarzające się uczucie lęku prowadzi do zmian fizycznych i psychicznych. Zmiany fizyczne są wywo- łane przez nadmierne i zbyt długotrwałe obciążenie układu wegetatywno-endokrynnego. Objawiają się one bądź to dysfunkcją tego układu (dystonia neurovegetativa), bądź też uszkodzeniem poszczególnych układów ustroju (choroby psychosomatyczne). Zmiany psychiczne przejawiają się przede wszystkim w zaburzeniach rozwoju osobowości. Mowa tu o długotrwałych następstwach lęku, a nie o krótkotrwałych reakcjach lękowych. Lęk hamuje rozwój osobowości. Jest to oczywiste, gdy uprzytomnimy sobie, iż pod wpływem tego uczucia kurczy się wolna przestrzeń człowieka, zmniejsza się jego pole decyzji, dominuje postawa ,,od” otoczenia, uniemożliwiająca w końcu prawidłowy rozwój metabolizmu informacyjnego.

Człowiek żyjący w stałym lęku wyraźnie karłowacieje. Istnieją rozmaite warianty osobowości zniekształconej działaniem lęku. Bezpośrednie działanie lęku uwidacznia się w typie osobowości lękowej i agresywnej, a pośrednie w typach takich jak autystyczny, anankastyczny, psychasteniczny i histeryczny.

W kształtowaniu się osobowości decydującą rolę odgrywa wczesny okres rozwojowy: zbyt silne i długo trwające sytuacje zagrożenia w tym okresie życia zostawiają zwykle trwały ślad w psychice dziecka. Sytuacje takie polegają najczęściej na złej atmosferze rodzinnej: są to obojętność rodziców, zwłaszcza matki: matka zimna, dominująca, wroga, lękliwa i bezradna: ojciec zimny i surowy, ojciec awanturnik, alkoholik, despota itp.: utrata rodziców, bardzo ciężkie warunki materialne. Zdarza się jednak, że i w późniejszym okresie życia silne i długotrwałe bodźce lękowe mogą wywołać zmiany osobowości. Zmiany tego typu obserwowało się u byłych więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>