Przewlekłe czynniki lękotwórcze cz. II

Nawet słabiej działające lękotwórcze środowisko wywołuje zmiany osobowości, wprawdzie znacznie dyskretniejsze, niemniej uchwytne. Za takie środowisko można uznać naszą współczesną cywilizację z jej rewolucją naukowo-techniczną i gwałtownym kryzysem wartości kulturalnych. Pogotowie lękowe jest w naszej epoce, jak się zdaje, znacznie większe niż w bardziej ustabilizowanych okresach historycznych, a także większe niż w innych, tzw. bardziej prymitywnych kręgach kulturowych. Rozpatrując zatem wpływ czynników lękotwór- czych na rozwój osobowości, nie powinniśmy się ograniczać wyłącznie do wczesnego okresu rozwoju, ale w miarę możności rozpatrzeć całą historię życia.

O bezpośrednim działaniu lęku na osobowość mówimy wówczas, gdy zmiany osobowości odpowiadają typowej reakcji na zagrożenie, a więc mają charakter lękowy lub agresywny czy – co najczęściej się zdarza – lękowo-a- gresywny. Natomiast pośrednie działanie lęku polega na tym, że na pierwszy plan nie wysuwają się cechy lękowe i (lub) agresywne, ale postawy obronne, mające danego człowieka uchronić przed lękiem i agresją. Może to być wycofywanie się z kontaktów społecznych, stwarzanie sobie różnego rodzaju tabu, rozpaczliwe szukanie oparcia w środowisku społecznym itp.

Osobowość lękową („lękowy rozwój osobowości” w terminologii autorów z kręgu języka niemieckiego) najłatwiej zrozumieć, wychodząc z pojęcia pogotowia lękowego. Każdy człowiek ma inną tolerancję na sytuację zagrożenia, a i u tego samego człowieka tolerancja ta wykazuje znaczne wahania w zależności od wieku, stanu fizycznego i psychicznego, sytuacji środowiskowej. Prawdopodobnie pogotowie lękowe w znacznym stopniu jest uwarunkowane genetycznie, już niemowlęta można z grubsza podzielić na lękliwe i odważne.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>