Proporcja cyklofreniczna, anankastyczna i schizofreniczna

Można by spróbować przełożyć powyższe koncepcje na język psychopatologiczny. Sfera estetyczna odpowiadałaby proporcji cyklofrenicznej człowieka (używa się tu terminu „proporcja” w celu podkreślenia, że pewne elementy psycho- patologiczne istnieją u każdego człowieka). W manii człowiek łączy się z otaczającym światem, odczuwa jego piękno i radość. Depresja jest spotęgowana nudą: świat odpycha, jest szary i beznadziejny. Rytm cyklofreniczny odpowiada zmienności życia, jego przypływom i odpływom.

Sfera etyczna odpowiadałaby proporcji anankastycznej (w szerszym ujęciu w ogóle nerwicowej). Tutaj nie tyle ważne jest przyciąganie i odpychanie, ile nakaz i zakaz, norma. Człowiek musi się jej podporządkować i przeciw temu się buntuje, świadomie akceptuje, a podświadomie niszczy to, co akceptuje. Walka między id a superego. Wewnętrzne zakłamanie, tłumiona agresja, maska, którą się sobie narzuca, która deformuje nieraz nasze oblicze. Człowiek traci tu swą indywidualność i spontaniczność, a jest tylko tym, co dyktuje mu prawo (zakon).

Sferę religijną można by określić jako proporcję schizofreniczną. Człowiek dąży do absolutnej miłości, do całkowitego zespolenia się z otaczającym światem, ale nie tym konkretnym i zmiennym, jak w proporcji cyklofrenicznej, lecz ze światem absolutnym, niezmiennym, wszechogarniającym, czyli z Bogiem. W ostrej schizofrenii chory przeżywa dość często takie stany zespolenia z absolutem, lecz tak jak w wielu religiach, w których ujrzenie Boga twarzą w twarz kończyło się śmiercią – wówczas umiera. Degradacja schizofreniczna może być taką śmiercią po przeżyciu, które już przekracza granice ludzkiej odporności. Oczywiście, istnieje wiele sposobów spojrzenia na schizofrenię: biochemiczny, socjologiczny itp. Nie można odrzucać sposobu metafizycznego. Lęk w schizofrenii jest niejednokrotnie metafizyczny, zwłaszcza w ostrych fazach choroby.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>