Obszary lęku

Tak jak współczesna kryminalistyka analizuje nie tylko przestępcę i jego świat, lecz również ofiary, których analizie poświęcona jest wiktimologia, tak można by też mówić o wik- timologii lęku (łac. victima – zwierzę ofiarne). Istnieją analogie i podobieństwa między ofiarami przestępstw i ofiarami strachu. Są szczególne miejsca i sytuacje społeczne sprzyjające przestępstwom, podobnie jak istnieją rzeczywiste i ima- ginacyjne obszary i chwile wydające człowieka na pastwę lęku. Hentig, autor wielkiej monografii o zabójstwie21, podkreśla, że wiele zabójstw dokonywanych jest na osobach samotnych w miejscach opuszczonych. Jego zdaniem przestępca wybiera takie miejsca i ofiary nie tylko ze względu na świadomą większą możliwość bezkarnego dokonania zbrodni, lecz również idzie on nieświadomie za atawistycznym popędem drapieżnika szukającego łupu z dala od chroniącej obecności innych. Ofiara przez swoją samotność niejako prowokuje przestępcę do zbrodni.

W mitach i legendach syntetyzujących metaforycznie lęki ludzkie uwidocznione są czas, przestrzeń i sytuacje społeczne, w których człowiek staje się ofiarą lęku. Przypowieść o sierocie porzuconej w lesie, narażonej na nie znane jej wrogie siły przyrody i czarów, ukazuje sytuację rodzącą trwogę wynikłą z zagubienia, oderwania od znanego, bezpiecznego otoczenia i bezradności wobec niewiadomej groźby. Inaczej sprzeciwia się wrogim siłom bohater, który zna ich potęgę, przewiduje zasadzki i umie się przed nimi obronić. Tezeusz dzięki Ariadnie dobrze przygotowuje się do rozprawy z Minotaurem i znajduje wyjście z Labiryntu. Walczy więc z uświadomionym niebezpieczeństwem – ze strachem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>