Mechanizmy redukcji lęku

Pokonywanie lęku określamy jako odwagę, a gdy zagrożenie jest bardzo duże – jako bohaterstwo. Odwaga jest koniecznym warunkiem utrzymania życia własnego i gatunku i dlatego jest prawdopodobnie nie tylko ludzką, ale też zwierzęcą cechą. Bez niej nie byłaby możliwa ekspansja w otaczający świat, a jest ona warunkiem życia.

Istnieje, jak się zdaje, ogólna zasada w przyrodzie, że tam, gdzie życie wymaga jakiegoś stałego wysiłku, powstają różnego rodzaju sposoby (mechanizmy) zmniejszające ten wysiłek i ułatwiające wypełnienie zadania. Pokonywanie lęku, które jest warunkiem życia, jest też wsparte tego rodzaju mechanizmami. Mechanizmy te działają przede wszystkim w wypadku lęku przedmiotowego: w wypadku lęku bezprzedmiotowego (określanego niezbyt słusznie przez Freuda jako lęk nerwicowy) działanie ich jest zawodne lub w ogóle nie istnieje.

Fakt, że w ciągu ewolucji istoty żywe nauczyły się pokonywać lęk związany z realnym zagrożeniem pochodzącym z zewnątrz, a nie nauczyły się pokonywać lęku pochodzącego z wewnętrznego zagrożenia ustroju, świadczyłby o tym, że ewolucja jest skierowana przede wszystkim na relacje ustroju z otaczającym światem. Tylko zagrożenia istniejące na zewnątrz ustroju są naprawdę ważne, gdyż od ich pokonania zależy zwycięstwo ustroju żywego nad otoczeniem, czyli negatywnej entropii ustroju nad negatywną entropią otoczenia.

A utrzymanie życia na naszej planecie zależy właśnie od tego zwycięstwa, w przeciwnym wypadku życie skazane byłoby na zagładę, zwyciężyłaby negatywna entropia środowiska zewnętrznego, czyli w ostatecznym obrachunku – przyrody nieożywionej.

Ze znanych nam mechanizmów redukujących lęk przedmiotowy można by wymienić takie, jak zmniejszanie się lęku przy czasowym i przestrzennym zbliżaniu się do przedmiotu zagrażającego: przyzwyczajenie, zmniejszające zniekształcenie przedmiotu zagrażającego: redukcję lęku pod wpływem celu (zaprogramowania ustroju).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>