Lęk i nadzieja w psychozach endogennych

W dwóch psychozach endogennych – w cyklofrenii i w schizofrenii – omawiany tu problem urojenia optymizmu lub pesymizmu występuje tak jaskrawo, że nie ma już wątpliwości, iż ma się do czynienia z urojeniem. W depresji chory jest odcięty od środowiska macierzyńskiego, nadzieja zmienia się w brak nadziei. W manii – przeciwnie, chory staje się bardziej zrośnięty ze środowiskiem macierzyńskim, jego nadzieje są zbyt duże, nierzadko mają klinicznie urojeniowy charakter.

W schizofrenii środowisko macierzyńskie nie stwarza dość silnej podstawy optymistycznego stosunku do rzeczywistości: przyszli chorzy czują się słabo związani z życiem, więcej jest u nich lęku przed życiem niż nadziei. Dlatego żyją oni trochę jakby na marginesie, uciekając w świat nierealnych marzeń, broniąc się przed kontaktem z otoczeniem przez przyjmowanie postawy konformistycznej (idealny syn, uczeń itp.). Wybuch psychozy jest próbą ucieczki od beznadziejności życia realnego przez wejście w świat nierealny, który jednak daje większe szanse realizacji własnych struktur czynnościowych niż dotychczasowa rzeczywistość. Dla chorego jego struktury urojeniowe są bardziej rzeczywiste niż to, co dotychczas przeżywał i co było zasnute mgłą beznadziei.

W cyklofrenii mielibyśmy do czynienia z oscylacją środowiska macierzyńskiego, jego zbliżeniem w manii i jego oddaleniem w depresji. Natomiast środowisko macierzyńskie nigdy nie było wystarczające, o co nie zawsze należy winić matkę, bo na pewno działają tu czynniki natury genetycznej, utrudniające przyjęcie postawy ,,do”: w psychozie pustka zapełnia się strukturami urojeniowymi, które sprawiają, że świat, wprawdzie urojony, staje się bliższy, chory jest z nim w pełniejszym kontakcie niż ze światem rzeczywistym. Świat rzeczywisty nie daje choremu nadziei realizacji własnych struktur czynnościowych, natomiast nadzieje te daje mu świat psychotyczny.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>