Kształty lęku – dalszy opis

Dlatego przyjęto tu posługiwanie się jednym terminem: lęk, który ma obejmować przeżycia uczuciowe zarówno o różnym nasileniu, jak i o różnej postaci, zależnie od sytuacji wywołującej to uczucie. Inaczej lęk wygląda, gdy człowiek chce uciec przed sytuacją zagrażającą bezpośrednio jego życiu, np. przed bombardowaniem, pożarem, trzęsieniem ziemi itp., inaczej, gdy jego tendencje ucieczkowe wynikają z odrazy do przedmiotu zagrożenia, np. na widok trupa, pająka, ośmiornicy, rozkładającego się ciała itp., jeszcze inaczej, gdy przedmiot zagrożenia budzi jednoczesny podziw i szacunek, np. wyobrażenie bóstwa, widok kataklizmu przyrody itp.

Każde pojęcie odnoszące się do różnorodnych postaci lęku ma odmienny odpowiednik w przeżyciach człowieka i w wywołującej je sytuacji. Nasz język wyraźnie podkreśla tę łączność przeżycia z sytuacją zewnętrzną. Jest to sprawa dość istotna: lęk, jak wiadomo, może być wywołany też przez różnorodne zagrożenia pochodzące z wnętrza ustroju, ale w ostateczności wyraża on stosunek do otaczającego świata. Zasadniczą postawą w stosunku do otaczającego świata jest postawa ucieczkowa („od”). I tę postawę oddają wszystkie pojęcia określające różne rodzaje lęku. Pojęcia te wyrażają, że dana sytuacja jest przykra, że chciałoby się od niej uciec, przed nią schronić, wolałoby się jej uniknąć. Istnieje tu wiele niuansów odczuć, trudnych do zidentyfikowania, a jednak dobrze wyczuwalnych, gdyż nietrafne użycie jakiegoś pojęcia na określenie swoistego rodzaju lęku od razu zostaje odczute jako niewłaściwe (np. gdy ktoś zamiast terminu „wstręt” użyje pojęcia „strach” lub „bojaźń” itp.).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>