Hierarchia wartości u człowieka

U człowieka hierarchia wartości koncentruje się wokół problemów związanych ze stosunkiem do innych ludzi, tj. do problemów natury etycznej, gdyż ocena, co jest dobre, a co złe, jest zasadniczą decyzją w naszych stosunkach z ludźmi. Porządek moralny jest najważniejszy zarówno w hierarchii wartości, jak i w ustrukturalizowaniu otaczającego świata i własnej osoby. Postać ojca wkracza na scenę później (matka właściwie na scenę nie wkracza, jest na niej od samego początku) i bardziej jest od dziecka oddalona. Skutkiem tego ona przede wszystkim tworzy zwierciadło społeczne. Matka jest zbyt blisko, by mogła patrzeć względnie obiektywnie na własne dziecko. Oczywiście i matka odgrywa rolę w tworzeniu się zwierciadła społecznego i systemu samokontroli u dziecka, ale rola jej w tym wypadku jest mniej wyrazista niż ojca.

W literaturze psychoanalitycznej wiele rozważań poświęcono procesowi introjekcji, dzięki któremu postacie rodziców zostają jakby wchłonięte przez dziecko i tworzą zrąb jego superego. Na ogół psychoanalitycy uważają, że rola ojca w tworzeniu się superego jest ważniejsza niż matki, co wydaje się słuszne, choćby z tego względu, że ojciec jest bardziej niż matka reprezentantem w odniesieniu do otaczającego świata.

W zespołach urojeniowych często można się doszukać postaci’ ojca ukrytej w kształcie czy to groźnych istot, które obserwują, osądzają i karzą, czy też nemesis, która ściąga jako karę nieuleczalną chorobę, czy wreszcie potężnego wroga, któremu przeciwstawić się nie sposób, gdyż władza jego jest nieograniczona. Oczywiście postacie te nie wywodzą się bezpośrednio z obrazu własnego rodzica. Na powstanie ich nakłada się zwykle wiele obrazów, ale też wczesnodziecięcy lęk przed sprawiedliwością i wszechmocą ojca.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>