Destrukcja osobowości

Lęk odgrywa dla ustroju rolę sygnału alarmowego: by sygnał był użyteczny, nie może działać stale, nie może się utrwalić. Dzwonek alarmowy, który by stale dzwonił, przestałby spełniać swoje zadanie, trzeba byłoby go wyłączyć. Sygnał alarmowy nie może też działać zbyt silnie, wówczas bowiem zamiast pobudzać do celowej aktywności, poraża ją. Lęk, podobnie jak ból, jest biologicznie potrzebny, ale lęk nie może być zbyt silny ani też nie może stanowić utrwalonej postawy, wówczas bowiem działa destrukcyjnie.

Lęk działa hamująco na rozwój osobowości, w skrajnych wypadkach doprowadza do skarłowacenia człowieka. W epokach lęku i terroru ludzie nikczemnieją, stają się karłami. Lęk bowiem zmusza człowieka do skulenia się, podobnie zresztą i zwierzęta. Człowiek myśli tylko o tym, by nie zostać zniszczony przez wrogie otoczenie. Jego stosunek do świata staje się drapieżny, „zniszczę albo sam zostanę zniszczony”. Pod wpływem lęku dominuje pierwsze prawo biologiczne, które jest raczej okrutne, drugie prawo – zachowania życia gatunku, które jest źródłem piękna i miłości – schodzi na daleki plan, a nawet całkowicie zanika.

Świat bez miłości staje się szary i ponury. „Nacht und Ne- bel” otacza człowieka żyjącego w lęku. Nie odczuwa on rado- ści. W tej „nocy i mgle” świat traci swą barwę i różnorodność, wszystko wokół staje się martwe i bez życia, zastygłe w jednym wyrazie wrogim i odpychającym. Świat taki jest straszny, chciałoby się przed nim uciec, ale nie ma gdzie. Człowiek w lęku nieraz pragnie śmierci, ale się jej też boi. Świat taki budzi bezsilną wściekłość, chciałoby się go zniszczyć. Obraz totalnej zagłady naszego globu, wizja atomowego zniszczenia kryje w sobie tajone pragnienie, by życie, które stało się dla nas tak okrutne, bezwzględne i szare, znikło całkowicie z powierzchni globu. Pod wpływem lęku ubożeje i jałowieje nasza psychika. Bogactwo form życia redukuje się do naczelnej zasady „nie dać się pożreć” przez otoczenie, pokonać je i zniszczyć, nim ono nas zniszczy. Świat traci swą osobowość, staje się martwym przedmiotem, który, jeśli nam się to uda, możemy zdeptać, zniszczyć lub nim dla naszych egoistycznych celów odpowiednio manipulować.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>